ပႈပါလ့ဥအိဥ အတႈဘိးဘဥသ့ဥညါတႈ လ႕ ၁၁ ၀ီတ၀ီ တႈထုကဖဥနႈ့တႈလ႕ တႈဘဥတ့အဂီႈ ဖဲလါစဲးပတ့ဘ႕ဥ ၁ သီ ၂၀၂၆ အမုႈနံၚ

“They shall beat their swords into plowshares and their spears into pruning hooks” (Isaiah 2:4)

ဒီပုႈ၀ဲႈသ့ဥဧ႕”

ပကစႈဎ့ဥရွဴးခရံဏဟဲ၀ဲ ဒ္သိးအကဒုးမၚနႈ့ပွၚတႈမူ ဒီးမၚနႈ့အီၚလ႕လ႕ပွဲၚပွဲၚ (cf John 10:10) အဂီႈနဥ့လီၚ’ သးသမူအတႈဆိဥဂ့ၚအံၚ မ့ႈတႈလ႕အအိဥ၀ဲလ႕ ပသူဥပသးအပူၚ ဒ္ပမ့ႈ၀ဲ အပ်ဲဥအဘီဥသ့ဥတဖဥအသိး ဒီး မ့ႈတႈလ႕ ပကဘဥမၚဃုဏတႈလ႕ တႈတ့ဘွီထီဥ ပွၚတ၀႕လ႕အအိဥဒီးတႈအဲဥတႈကြံ အဂီႈနဥ့လီၚ’ ဒ္ပမၚလၚကပီၚ မုႈနံၚလ႕ တႈထုကဖဥနႈ့တႈလ႕ တႈကြႈထြဲတႈအခိဥအဃ႕ၚအသိးယ ပဘဥတႈကြဲမုဏပွၚ ဒ္သိးပကကြႈထံဆိကမိဥ သးသမူအဂ့ႈ ဒီးမၚဒိဥထီဥထီထီၤဥဟီဥခိဥ လ႕အပဏဂ႕ႈပဏက်႕ၚသးသမူယ မ့ႈလ႕တႈသ့ဥတဖဥအံၚ မ့ႈ၀ဲတႈအက်ိၚအက်ဲလ႕ အအိဥဖ်ါ၀ဲမူဏမူဏနီႈနီႈ ဘဥဃးဒီးတႈစံးထီဥပႀတ႕ၚ တႈဘဥတ့အကစႈနဥ့လီၚ’

မုႈတနံၚအံၚ ပခီဖ်ိထံဥဘဥ၀ဲ တႈဂ့ႈကီ ဒီးပွၚကညီသ့ဥတဖဥအတႈနးတႈဖွီဥ အါ၀ဲနဥ့လီၚ’ တဘ်ီဃီယ လီၚဂဏဒ္တႈလီၚဖးလိဏသး လ႕အမၚဟးဂီၚ တႈဘဥလိဏသးသ့ဥတဖဥ အိဥထီဥခ့်ထီဥဒီး ခ့်ထီဥ၀ဲနဥ့လီၚ’ တႈသ့ဥတဖဥအံၚ မ့ႈ၀ဲတႈဃ့ကညးတႈလ႕ တႈမုဏတႈခုဥအဂီႈ ဒီးတႈဎါဘ်ါကြံဏတႈ လ႕အဟဲအိဥထီဥ၀ဲလ႕ ဟီဥခိဥလ႕အဘဥဒိဘဥထံးလံ၀ဲအဂီႈနဥ့လီၚ’

တႈတ့ကစႈ လ႕အပဏဖ်ါထီဥအသးလ႕ ကစႈဎ့ဥရွဴးခရံဏအပူၚ ဒုးမၚနႈ့ပွၚ တႈမုဏတႈခုဥ လ႕ဟီဥခိဥဒုးမၚနႈ့ပွၚတသ့၀ဲ (ဎိၚဟဥ ၁၄း၂၇) ဘဥနဥ့လီၚ’ တႈမုဏတႈခုဥအံၚ တမ့ႈတႈလ႕အအိဥဖ်ါဖီခိဥဘဥဒီး တမ့ႈစ့ႈကီး တႈလ႕အအိဥဖ်ါ၀ဲတစိဏဖိ ဒီးလီၚမဏကြံဏ၀ဲဘဥနဥ့လီၚ’ မ့ႈတႈလ႕ အအိဥဟဲလီၚ၀ဲလ႕ ခရံဏအတႈအဲဥလ႕အအိဥဂ႕ႈဆိးက်႕ၚ၀ဲ ဒီးလ႕အတႈကြႈထြဲ၀ဲ ပွၚကိးဂၚဒဲးအပူၚနဥ့လီၚ’

တႈအ႕ဥလီၚအီလီၚတႈမုဏတႈခုဥအံၚ တအိဥဖ်ါဒ္၀ဲ ဒ္တႈလ႕ပထံဥဘဥအီၚ ဖဲမုႈတနံၚအံၚတႈလီႈအါပူၚနဥ့လီၚ’ ၀ံဎရွါဎၚ တဲဆိပဏစ႕ၚ၀ဲလ႕ ထံကီႈကလဲလိဏကြံဏ ဘီဧိၚနးဧိၚသ့ဥတဖဥ ဆူပွၚထူစံဥမၚခုး အတႈပီးတႈလီသ့ဥတဖဥနဥ့လီၚ’ (ဎရွါဎၚ ၂း၄)’ မ့ႈတႈလ႕အကလဲလိဏကြံဏ တႈလ႕အမၚဟးဂီၚတႈ ဆူတႈလ႕အမၚဂ့ၚ မၚဂ႕ႈမၚက်႕ၚတႈနဥ့လီၚ’ ဘဥဆဥယ မုႈတနံၚအံၚ ပထံဥဘဥ၀ဲတႈလ႕ အအိဥသဃီၚလိဏအသးယ မ့ႈ၀ဲတႈထဲးဂံႈထဲးဘါ လ႕အတႈမၚဆူဥမၚစိးတႈ ဒီးတႈဒုးတႈဎၚသ့ဥတဖဥ အဂီႈနဥ့လီၚ’

တႈဒုးတႈဎၚ မ့ႈတႈလ႕အပဏတ့ႈကြံဏ တႈဘဥဒိဘဥထံးသ့ဥတဖဥနဥ့လီၚ’ မ့ႈတႈလ႕အမၚဟးဂီၚသးသမူယ မၚလီၚဖးကြံဏဒူဥဖိထ႕ဖိသ့ဥတဖဥ ဒီး မ႕ဆူဥ၀ဲပွၚအကကြဲႈဒီးအကကြဲႈသ့ဥတဖဥ ဒ္သိးအကပဏတ့ႈကြံဏအဟံဥအဃီယ ဒီးမၚဒိဥထီဥ၀ဲ တႈပ်ံၚတႈဖုးယ တႈတတီတလိၚ ဒီးတႈလီၚဖးလိဏသး (cf Gaudium et Spes, 77-82) နဥ့လီၚ’ တႈဒုးတႈဎၚ မ့ႈတႈလ႕အဒုးအိဥထီဥ၀ဲ ပွၚကညီဂ့ႈ၀ီဒီး တႈအခိဥအဃ႕ၚ အတႈဟးဂီၚ လ႕အတလီၚမဥကြံဏညီညီဘဥနဥ့လီၚ’ လ႕နဥ့အမဲဏညါယ တႈဒုးတႈဎၚ ဒီး တႈအခိဥအဃ႕ၚဟးဂီၚကြံဏ၀ဲသ့ဥတဖဥ မၚဟးဂီၚကြံဏတႈဘဥတ့အတႈအိဥအသးယ မၚဘဥအ႕ကြံဏ တႈစုလီႈခီဥခိဥသ့ဥတဖဥ ဒ္အမ့ႈ၀ဲ ကလံၚဒီးထံ ဒီးတႈဘံဥတႈလ႕လ႕ တႈအီဥတႈအီအဂီႈ တအိဥလ႕ၚ၀ဲဘဥနဥ့လီၚ’ ဒီးမၚဆူဥထီဥ၀ဲ တႈဖွီဥတႈဎဏယ တႈတထဲသိးဒ္သိးလိဏသး ဒီးမၚဆူဥထီဥတႈဖ့ႈဆ႕လ႕ ပွၚကညီဂ့ႈ၀ီအပူၚနဥ့လီၚ’ တႈဘဥဒိဘဥထံး လ႕ပွၚ႕ညီအတႈအိဥမူအိဥဂဲၚအပူၚယ တမ့ႈထဲလ႕ အကဲထီဥတႈဘဥဎိဏလ႕ ပွၚတဂၚဘဥတဂၚ မ့တမ့ႈ ကရ႕ကရိသ့ဥတဖဥအဂီႈဘဥဒီး မၚဟးဂီၚကြံဏ ပွၚကညီသ့ဥတဖဥ အတႈရ့လိဏမုဏလိဏအသးယ ဒီးမၚဟးဂီၚကြံဏ တႈဘဥလိဏဖိးဒ့လိဏသးဒီး တႈဘဥတ့နဥ့လီၚ’ မ့ႈတႈလ႕အမၚဟးဂီၚကြံဏ တႈအိဥမူဒ္ဎြၚအက့ႈအဂီၚအိဥ၀ဲအသိးယ မၚဟးဂီၚတႈပဏကဲပွၚကညီအသးသမူ ဒီး တႈကြႈထြဲဟီဥခိဥ လ႕ဎြၚအးလီၚ၀ဲလ႕ ပစုပူၚနဥ့လီၚ’ အအံၚယ တမ့ႈထဲ ထံရူႈကီႈသဲးအတႈတလ႕တပွဲၚဘဥဒီး မ့ႈတႈလ႕ အမၚဘဥဒိ၀ဲသကဲးပ၀ဏဒီး တႈလ႕အဘဥဃးဒီးနီႈသး နဥ့လီၚ’ ခီဖ်ိလ႕ တႈမိႈနႈ့သးလီတႈလ႕အတတီတလိၚ၀ဲယ တႈသူကမဥတႈသဘ့်ဒီးတႈစိတႈကမီၚအဃိယ တႈဒုးတႈဎၚ အိဥထီဥ၀ဲဒ္ တႈလ႕အဒူဥခ်႕လိဏအသးဒီး တႈသးခုကစီဥနဥ့လီၚ’

တႈလ႕ပစံးတ့ႈအီၚသ့ဥတဖဥယ တမ့ႈထဲတႈလ႕ ပွၚကဘဥသ့ဥညါလီၚက့ၚမူဒါဘဥဒီး မ့ႈတႈလ႕ ပွၚလိဏဘဥ၀ဲ သးအတႈလဲလိဏကြံဏအသး (Conversion of Heart) လ႕အကဒုးအိဥထီဥတႈအခ်ံအသဥ လ႕တႈသူဥတီသးလိၚလ႕ဎြၚအပူၚယ တႈအဲဥကြံလိဏသးတဂၚဒီးတဂၚယ ဒီး တႈပဏကဲတႈဘဥတ့အတႈဆိဥဂ့ၚနဥ့လီၚ’ တႈမၚဆူဥမၚစိးယ တႈတတီတလိၚ ဒီး တႈဘဥတ့အတႈဟးဂီၚ၀ဲသ့ဥတဖဥ မ့ႈ၀ဲတႈပနီဥလ႕ အအိဥ၀ဲလ႕ ပွၚကညီအသူဥအသးအပူၚ (Gaudium et Spes, 10) နဥ့လီၚ’

(The Wounds of war and degradation )- တႈဒုးတႈဎၚ ဒီးတႈဘဥတ့အတႈဟးဂီၚ၀ဲသ့ဥတဖဥ မ့ႈတႈလ႕အဘ်းစဲလိဏအသးဒီး ပွၚကညီအတႈပဏသူဥပဏသး နဥ့လီၚ’ (When the heart is distorted–) ဖဲပွၚကညီအတႈပဏသူဥပဏသး ဟးဂီၚ၀ဲအခါ တႈရ့လိဏသးသ့ဥတဖဥ ဟးဂီၚ၀ဲနဥ့လီၚ’

ပႈပါ Benedict 16 စံး၀ဲလ႕ ပွႈမုႈကန႕ ဒိဥထီဥလဲဥထီဥ၀ဲ မ့ႈလ႕ ပွႈမုႈကန႕လ႕အအိဥလ႕ ပွၚကညီသ့ဥတဖဥအသူဥအသးအပူၚ ဒိဥထီဥလဲဥထီဥ၀ဲအဃိနဥ့လီၚ’ မ့ႈလ႕တႈအံၚအဃိယ တမ့ႈထဲလ႕ ပကဘဥလဲလိဏကြံဏ တႈရဲဥလီၚက်ဲၚလီၚ ( System) ဘဥဒီးယ ပကဘဥလဲလိဏကြံဏ ပတႈပဏသူဥပဏသးနဥ့လီၚ’

တႈဂ့ႈခီဥထံးသ့ဥတဖဥမ့ႈ၀ဲ ပွၚကညီသ့ဥတဖဥ ဆ႕ဒိဥစိဒိဥကမီၚလ႕တႈခဲလ႕ဏအဖီခိဥယ ဆ႕မၚနႈ့၀ဲ တႈနႈ့ဘ်ဳးနႈ့ဖွိဥလ႕အကစႈဒဥ၀ဲအဂီႈ ဒိဥဒိဥအါအါယ ဒီးတသ့ဥညါလ႕ၚ၀ဲ ပွၚကညီအသူးအသ့ဥလ႕ အအိဥ၀ဲလ႕ ပွၚကိးဂၚဒဲးအအိဥ လ႕ဎြၚဟ့ဥလီၚအီၚနဥ့လီၚ’

(၀ံဎရွါဎၚ ၂း၄)” ဒီးအ၀ဲသ့ဥကပိဏက့ၚအနးလ႕ ထဲဥအကနဥယ ဒီးအဘီလ႕ ဒီပဲဏဃိတႈလီၚ’ အအံၚယ မ့ႈ၀ဲထံကီႈကိးဘ့ဥဒဲး အတႈမုႈလႈတႈ ဒီးမ့ႈစ့ႈကီး တႈကြဲမုဏ ပွၚကိးဂၚဒဲးနဥ့လီၚ’ ကမ့ႈ၀ဲတႈလဲလိဏကြံဏ တႈဘဥဎိဏ ဆူတႈဒုးမၚနႈ့ပွၚ သးအတႈမူနဥ့လီၚ’ တႈလဲလိဏသးအံၚ တမ့ႈထဲတႈလ႕အအိဥဖ်ါလ႕တႈဖီခိဥဘဥဒီး ပွၚကဘဥဖံးဃုဏမၚဃုဏတႈဒီး ဎြၚအတႈဆိဥဂ့ၚနဥ့လီၚ’ ထဲပွၚတဂၚဧိၚမ့ႈဂ့ၚ လ႕ကရ႕ကရိအပူၚမ့ႈဂ့ၚ ပွၚကဘဥတူႈလိဏ၀ဲ တႈလဲလိဏသးအံၚ နဥ့လီၚ’ ပွၚ႕ဘဥဟဲက့ၚဆူ ဎြၚအအိဥနဥ့လီၚ’ ပကဘဥ မၚလိၚက့ၚ ပတႈမိႈနႈ့သးလီၚတႈနဥ့လီၚ’ ကစႈဎြၚ ကဎါဘ်ါကြံဏ ပတႈပူၚလီႈသ့ဥတဖဥ ဒီးကဒုးဒိဥထီဥထီထီဥပွၚလ႕ တႈဂ့ၚတႈ၀ါ (ပါရမီ) သ့ဥတဖဥအပူၚနဥ့လီၚ’

တႈလဲလိဏလ႕ပသူဥပသးအပူၚ မ့ႈတအိဥဘဥဒီး တမ့ႈလ႕တႈမုဏတႈခုဥ ကအိဥဂ႕ႈဆိးက်႕ၚ၀ဲဘဥဒီး ကအိဥဒဥ၀ဲထဲ ဆ႕ကတီႈဖုႈကိဏဖိအပူၚနဥ့လီၚ’ ဖဲပမၚသီထီဥက့ၚ ပတႈပဏသူဥပဏသးအခါ တႈအသီသ့ဥတဖဥ ကစးထီဥအိဥထီဥ၀ဲနဥ့လီၚ’ တႈလ႕အမၚဟးဂီၚတႈသ့ဥတဖဥ ကလဲလိဏကြံဏအသးဆူ တႈဒုးမၚနႈ့ပွၚ သးအတႈမူနဥ့လီၚ’ ကလဲလိဏကြံဏအသးဆူ တႈကြႈထြဲမၚစ႕ၚ ပွၚဖွီဥဖိဎဏဖိသ့ဥတဖဥယ ကလုႈအီဥလုႈအီ ပွၚလ႕အသဥ၀ံၚအသးသ့ဥတဖဥယ ဒီးကကြႈထြဲ၀ဲ တႈဘဥတ့သ့ဥတဖဥနဥ့လီၚ’ အအံၚယ ကမ့ႈ၀ဲတႈလဲလိဏကြံဏသးအမ့ႈအတီ ( ecological conversion) နဥ့လီၚ’ ကမ့ႈ၀ဲ တႈပဏဖ်ါထီဥ ပတႈရ့လိဏပသးဒီး ဎြၚပကစႈ ဒီးပတႈအိဥဃုဏဆိးဃုဏဒီး ဟီဥခိဥခ်႕အံၚ ဒ္လဲဥဒ္လဲဥနဥ့လီၚ’ တႈမုဏတႈခုဥ မ့ႈတႈလ႕အစးထီဥ၀ဲလ႕ ပသူဥပသးအပူၚယ ဒီးသလဏလီၚအသးဆူ ပတႈရ့လိဏပသးဒီး ပကရ႕ကရိ ဒီးဆူဟီဥခိဥဒီဘ့ဥနဥ့လီၚ’ တႈခီဥတႈရီဥတႈ အိဥ၀ဲလ႕ပမဲဏညါ ဒိဥ၀ဲဘဥဆဥယ ဎြၚတပဏတ့ႈကြံဏပွၚဘဥနဥ့လီၚ’ လ႕တႈစုက၀ဲၚအလီႈယ ကစႈဎြၚကဟ့ဥပွၚ တႈကူစါဎါဘ်ါအတႈဂံႈတႈဘါယ တႈမၚဃူလိဏဖိးလိဏက့ၚတႈ အတႈဂံႈတႈဘါယ ဒီးလ႕တႈတ့ဘွီထီဥက့ၚ တႈအဲဥတႈကြံအဂီႈနဥ့လီၚ’

ပွၚမ့ႈသူ၀ဲ တႈအပီးအလီလ႕ ပွၚသူအီၚလ႕ တႈဒုးတႈဎၚအဂီႈသ့ဥတဖဥ လ႕တႈဎါဘ်ါကြံဏတႈဖွီဥတႈဎဏယ တႈမၚဒိဥထီဥက့ၚပွၚကညီသူးသ့ဥလၚကပီၚအဂီႈယ ဒီးလ႕တႈမၚဃူလိဏဖိးလိဏက့ၚ ပွၚကညီအတ၀႕သ့ဥတဖဥအဂီႈဒီးယ ပသ့ထံဥစိ၀ဲ ဟီဥခိဥအံၚ အတႈအိဥအသး လ႕အကဂ့ၚထီဥ၀ဲ အါအါဂီႈဂီႈနဥ့လီၚ’ အအံၚယ ကမ့ႈ၀ဲ တႈကြႈစိမုႈလႈဎြၚအဘီအမုႈ နဥ့လီၚ’

တႈတ့ဘွီဥထီဥက့ၚ တႈမုဏတႈခုဥ တႈဃူတႈဖိး တမ့ႈ၀ဲခီဖ်ိတႈစုက၀ဲလ႕ တႈမၚဟးဂီၚတႈအဂီႈဘဥဒီး မ့ႈ၀ဲခီဖ်ိ တႈတီတႈလိၚယ တႈတ႕ဥပီဥလိဏသးယ တႈသူဥစူၚသးစူၚယ တႈဂ့ၚတႈ၀ါယ တႈထဲသိးဒ္သိးလိဏသးယ တႈသးကညီၚယ တႈနႈပ႕ႈလိဏသးယ တႈကြႈထြဲကဟုကဎဏလိဏသး ဒီးတႈအဲဥတႈကြံ နဥ့လီၚ’ တႈသ့ဥတဖဥအံၚ ဟဲအိဥထီဥ၀ဲလ႕ သးလ႕အဘဥတႈလဲလိဏကြံဏအီၚလ႕ တႈသးခုကစီဥ ဒီးဘဥတႈပဏဂ႕ႈပဏက်႕ၚအီၚလ႕ ဎြၚအတႈဆိဥဂ့ၚအပူၚနဥ့လီၚ’ တႈသ့ဥတဖဥအံၚယ မ့ႈ၀ဲတႈစိတႈမီၚသ့ဥတဖဥလ႕ အသ့လဲလိဏကြံဏပွၚကညီ၊ သ့လဲလိဏကြံဏကရ႕ကရိယ ဒီးသ့ကူစါဎါဘ်ါကြံဏ တႈဘဥဒိဘဥထံးသ့ဥတဖဥနဥ့လီၚ’

အအံၚ မ့ႈ၀ဲ ပႈပါလ့ဥအိဥ အတႈဘိးဘဥသ့ဥညါတႈ လ႕ ၁၁ ၀ီတ၀ီ တႈထုကဖဥနႈ့တႈလ႕ တႈဘဥတ့အဂီႈ ဖဲလါစဲးပတ့ဘ႕ဥ ၁ သီ ၂၀၂၆ အမုႈနံၚ နဥ့လီၚ’

Pope Leo XIV’s 2026 message for the 11th World Day of Prayer for the Care of Creation celebrated by the Church on Sept 1.